Fundacja Powiedz NIE!
3 października 2026 --:--
Dzisiejsze imieniny Gerard, Józefa, Sierosław, Teresa
Słońce · Toruń Wschód 06:50 · Zachód 18:18
Faza Księżyca Ostatnia kwadra · 53%
Artykuły i materiały

Warto wiedzieć

Materiały informacyjne i edukacyjne.

Spożycie alkoholu w Polsce spada. 45 proc. Polaków ograniczyło picie.

KCPU: „Sierpień to dobry moment, by przyjrzeć się swoim nawykom”. Spożycie alkoholu w Polsce spada już trzeci rok z rzędu. Według danych Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom w 2024 roku na jednego mieszkańca przypadało 8,8 litra stuprocentowego alkoholu, podczas gdy w 2021 roku było to 9,7 litra. Jednocześnie 45 proc. osób, które kiedykolwiek piły alkohol, zadeklarowało, że w ciągu poprzednich 12 miesięcy ograniczyło jego spożycie. KCPU przekonuje, że sierpień może być dobrym momentem, aby sprawdzić, jaką rolę alkohol odgrywa w naszym codziennym życiu. Mimo tych wniosków faktem jest, że alkohol nadal ogrywa bardzo ważną rolę w życiu towarzyskim rodaków.

Czytaj dalej →

Trendy uzależnień w Polsce: substancje psychoaktywne, przestępczość i nałogi behawioralne w świetle danych KCPU

Raport Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom po raz pierwszy łączy przekrojowe dane dotyczące spożycia alkoholu, rynku substancji psychoaktywnych oraz uzależnień behawioralnych w Polsce. Zestawienie wskaźników epidemiologicznych, interwencji samorządowych oraz statystyk policyjnych ukazuje zarówno obszary poprawy, jak i nowe zjawiska wymagające skoordynowanych działań zdrowia publicznego.

Czytaj dalej →

Globalny raport WHO: śmiertelność, rozpowszechnienie zaburzeń i wyzwania w leczeniu uzależnień od alkoholu i substancji psychoaktywnych

Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała raport podsumowujący globalny wpływ spożycia alkoholu i substancji psychoaktywnych na zdrowie publiczne. Z przedstawionych danych wynika, że alkohol odpowiada za 2,6 miliona zgonów rocznie, a z zaburzeniami używania substancji zmaga się na świecie około 400 milionów osób. Dokument analizuje postępy we wdrażaniu polityk zdrowotnych oraz wskazuje na utrzymujące się braki w dostępie do leczenia.

Czytaj dalej →

Od „bezpiecznego zamiennika morfiny” do globalnego kryzysu: historia diacetylomorfiny i ewolucja ostrożności farmaceutycznej

Pod koniec XIX wieku diacetylomorfina weszła na rynek farmaceutyczny jako rewolucyjny środek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, reklamowany jako bezpieczna i nieuzależniająca alternatywa dla morfiny. Entuzjazm ówczesnego środowiska lekarskiego szybko zderzył się jednak z brutalną rzeczywistością silnego potencjału uzależniającego substancji. Historia ta stała się dla współczesnej medycyny fundamentalną lekcją sceptycyzmu wobec obietnic koncernów farmaceutycznych, a zarazem punktem wyjścia do trwającej do dziś debaty o granicach stosowania silnych opioidów w opiece paliatywnej.

Czytaj dalej →

Od watykańskiego złota do prohibicji: jak kokaina przeszła drogę od panaceum do narkotyku

W drugiej połowie XIX wieku kokaina była uznawana za przełomowy lek i składnik popularnych eliksirów wzmacniających, nagradzanych nawet przez papieża. W ciągu zaledwie sześćdziesięciu lat fascynacja nową substancją ustąpiła miejsca kryzysowi uzależnień i ścisłej prohibicji prawnej. Porównanie reakcji środowisk medycznych w Wielkiej Brytanii oraz Stanach Zjednoczonych pokazuje, jak odmienna kultura i podejście do innowacji wpłynęły na tempo dostrzegania toksyczności tego alkaloidu.

Czytaj dalej →

Zintegrowany system profilaktyki uzależnień i bezpłatnej diagnostyki: model wiedeński

Wiedeńska Sieć Pomocy w Zakresie Uzależnień i Narkotyków (SDHN) łączy profilaktykę pierwotną, narzędzia cyfrowe, badania laboratoryjne substancji oraz interwencje szpitalne w spójny ekosystem zdrowia publicznego. Dzięki ścisłej koordynacji miejskich instytucji i organizacji pozarządowych mieszkańcy zyskują bezpłatny, anonimowy dostęp do wsparcia na każdym etapie kontaktu z substancjami psychoaktywnymi.

Czytaj dalej →

Samorządowy model wsparcia w uzależnieniach w Madrycie: bezpłatna sieć CAD i strategia miejska

Władze samorządowe Madrytu zapewniają mieszkańcom bezpłatny, zintegrowany system profilaktyki, diagnostyki i terapii uzależnień chemicznych oraz behawioralnych. Funkcjonująca w stolicy Hiszpanii sieć ośrodków CAD oraz wieloletni Plan Działań na lata 2022–2026 stanowią przykład całościowej odpowiedzi zdrowia publicznego na współczesne wyzwania związane m.in. z alkoholem, substancjami psychoaktywnymi, hazardem i nadużywaniem technologii cyfrowych.

Czytaj dalej →

Prawo jazdy na próbę. Od 4 września 2026 r. początkujących kierowców obowiązuje 0,0 promila

Zero alkoholu, niższy próg punktów karnych, możliwość wydłużenia okresu próbnego, a w niektórych sytuacjach nawet cofnięcie uprawnień. Od 4 września 2026 r. osoby po raz pierwszy uzyskujące prawo jazdy kategorii B będą objęte zupełnie nowymi zasadami. Najwięcej emocji wzbudza bezwzględny limit 0,0 promila. W mediach pojawiły się nawet pytania, czy świeżo upieczony kierowca może stracić prawo jazdy… po zjedzeniu jabłka. Sprawdzamy, co naprawdę wynika z przepisów.

Czytaj dalej →

Napoje energetyzujące a układ krążenia młodzieży: normy kofeiny, czynniki ryzyka i debata regulacyjna

Napoje energetyzujące cieszą się niesłabnącą popularnością wśród nastolatków, jednak zawarta w nich wysoka dawka kofeiny oraz cukru rodzi istotne pytania o bezpieczeństwo zdrowotne młodych konsumentów. Badania kardiologiczne wskazują, że nawet u zdrowych nastolatków spożycie ilości dostosowanej do masy ciała może wywoływać przejściowe skoki ciśnienia tętniczego i zmiany rytmu serca. W połączeniu ze sportem, stresem czy niezdiagnozowanymi wadami serca produkty te mogą stanowić poważne zagrożenie.

Czytaj dalej →

Akupunktura w medycynie uzależnień: mechanizmy biologiczne, protokół NADA i stan dowodów naukowych

Akupunktura, choć wywodzi się z tradycji medycyny wschodu, od dekad stanowi przedmiot badań pod kątem jej roli we wsparciu leczenia zaburzeń używania substancji (SUD). Neurobiologiczne analizy wskazują na jej zdolność do stymulacji układu endogennych opioidów i modulowania szlaków dopaminergicznych w mózgu. Z perspektywy medycyny opartej na faktach (EBM) metoda ta nie zastępuje standardowej farmakoterapii, lecz może pełnić rolę bezpiecznego narzędzia uzupełniającego w redukcji objawów odstawiennych, lęku oraz głodu substancji.

Czytaj dalej →

Hipnoterapia w rzucaniu palenia tytoniu w świetle przeglądu Cochrane

Hipnoterapia jest często promowana jako metoda ułatwiająca zerwanie z nałogiem nikotynowym poprzez osłabianie pragnienia palenia lub wzmacnianie woli pacjenta. Systematyczny przegląd Cochrane, obejmujący 14 badań z udziałem niemal dwóch tysięcy osób, zweryfikował jej skuteczność i bezpieczeństwo w oparciu o rygorystyczne standardy medycyny opartej na faktach (EBM). Zgromadzone dowody naukowe wskazują na brak jednoznacznych danych potwierdzających wyższość hipnozy nad innymi uznanymi metodami wsparcia behawioralnego.

Czytaj dalej →

Neurobiologiczne podstawy uzależnienia: mechanizmy trójfazowego cyklu zmian w mózgu

Przez dekady uzależnienia postrzegano przez pryzmat wad moralnych i słabości charakteru, co stanowiło istotną barierę w procesie leczenia. Współczesna neuronauka jednoznacznie dowodzi, że uzależnienie to przewlekłe, nawrotowe zaburzenie wynikające z konkretnych neuroadaptacji w strukturach mózgowych. Zrozumienie biologicznego cyklu uzależnienia pozwala skuteczniej redukować stygmatyzację i projektować celowane interwencje terapeutyczne.

Czytaj dalej →