Nie tylko 18-latek. „Początkujący kierowca” może mieć również 30 czy 50 lat

Nowe przepisy nie dotyczą wyłącznie bardzo młodych osób. Kluczowy jest staż za kierownicą, a nie wiek.

Osoba, która po raz pierwszy uzyska uprawnienia kategorii B po rozpoczęciu stosowania nowych przepisów, zostanie objęta dwuletnim okresem próbnym. W przypadku kierowców uzyskujących prawo jazdy przed ukończeniem 18 lat okres ten będzie trwał 3 lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia.

Oznacza to, że również ktoś, kto po raz pierwszy zrobi prawo jazdy w wieku 35 czy 50 lat, przez pierwsze dwa lata będzie traktowany jako kierowca w okresie próbnym.

Co istotne, ustawodawca wprowadził przepis przejściowy chroniący osoby, które uzyskały uprawnienia kategorii B przed rozpoczęciem stosowania nowych regulacji.

0,0 promila naprawdę oznacza zero

To najbardziej znacząca zmiana.

W okresie próbnym kierowcy będzie zabronione prowadzenie pojazdu przy stężeniu przekraczającym:

0,0‰ alkoholu we krwi, 0,0 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza oraz 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie.

Tak właśnie sformułowany został art. 91 ustawy o kierujących pojazdami.

Nie jest to więc obniżenie dotychczasowego progu z 0,2 do np. 0,1 promila. Dla kierowcy znajdującego się w okresie próbnym ustawodawca przyjmuje zasadę pełnej abstynencji przed prowadzeniem pojazdu.

Dla pozostałych kierowców dotychczasowe ogólne zasady dotyczące stanu po użyciu alkoholu pozostają bez zmian. Nowe 0,0 nie staje się więc powszechnym limitem dla wszystkich kierujących w Polsce.

Jedno naruszenie 0,0 może oznaczać utratę uprawnień

I właśnie tutaj nowe przepisy stają się naprawdę surowe.

Znowelizowany art. 103 ustawy o kierujących pojazdami przewiduje cofnięcie uprawnień, jeżeli na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia zostanie stwierdzone, że kierowca w okresie próbnym naruszył zakaz określony w art. 91 ust. 4, czyli między innymi zakaz prowadzenia z wynikiem wyższym niż 0,0.

Co więcej, przepisy pozwalają Policji zatrzymać prawo jazdy już w przypadku uzasadnionego podejrzenia naruszenia tego zakazu. Ostateczne cofnięcie uprawnienia wymaga jednak prawomocnego stwierdzenia naruszenia.

To bardzo istotne rozróżnienie. Kontrola drogowa i pojedyncze wskazanie urządzenia nie są jeszcze tym samym co prawomocne cofnięcie uprawnień, ale uruchomiona procedura może mieć dla początkującego kierowcy znacznie poważniejsze skutki niż dla osoby nieobjętej okresem próbnym.

Czy naprawdę można stracić prawo jazdy po zjedzeniu jabłka?

Taki nagłówek pojawił się w mediach przy okazji opisywania nowych przepisów. Autorzy zwracają uwagę na możliwość pojawienia się krótkotrwałego wskazania alkoholu w wydychanym powietrzu po niektórych produktach spożywczych.

Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że „od 4 września zjedzenie jabłka będzie karane odebraniem prawa jazdy”. Takiego przepisu oczywiście nie ma.

Problem jest inny: ustawodawca nie pozostawił początkującemu kierowcy żadnego prawnego marginesu ponad zero. Dlatego tłumaczenie sobie przed jazdą, że „jedno piwo nic nie zmieni”, „to tylko pół kieliszka”, „alkomat najwyżej coś minimalnie pokaże” albo że niewielka ilość alkoholu zdążyła już zniknąć z organizmu, staje się wyjątkowo ryzykowne.

Najbezpieczniejszą zasadą dla osoby w okresie próbnym jest więc bardzo proste:

prowadzisz samochód – nie pijesz alkoholu. Wcale.

Nie warto również sprawdzać na sobie, gdzie znajduje się granica możliwości urządzenia pomiarowego.

12 punktów i obowiązkowe szkolenie

Druga ważna zmiana dotyczy punktów karnych.

Jeżeli kierowca w okresie próbnym przekroczy 12 punktów, będzie zobowiązany ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. Co do zasady powinien zrobić to przed upływem 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie tego limitu.

Szkolenie ma być prowadzone w ośrodkach doskonalenia techniki jazdy i nie jest zwykłym kursem teoretycznym. Jego celem ma być praktyczne pokazanie kierowcy między innymi skutków błędnej oceny prędkości, drogi hamowania czy utraty kontroli nad pojazdem.

Co ciekawe, właśnie 24 sierpnia 2026 r. ogłoszono rozporządzenie Ministra Infrastruktury szczegółowo regulujące praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym.

Dwa poważne wykroczenia – okres próbny dłuższy o dwa lata

Nowe regulacje przewidują również możliwość bardzo znacznego wydłużenia okresu próbnego.

Jeżeli kierowca dopuści się w jego trakcie dwóch wskazanych w ustawie wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, starosta może wydać decyzję o przedłużeniu okresu próbnego o kolejne dwa lata. Nie chodzi przy tym o dowolne dwa mandaty, np. za drobne naruszenia parkingowe, lecz o określone ustawowo czyny związane z bezpieczeństwem ruchu.

Jeszcze poważniejsze konsekwencje przewidziano w przypadku przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo trzech kwalifikowanych wykroczeń. W takich sytuacjach przepisy przewidują możliwość cofnięcia uprawnień.

Nowy system wyraźnie pokazuje zmianę filozofii: pierwsze lata samodzielnego prowadzenia samochodu mają być okresem, w którym państwo znacznie szybciej reaguje na niebezpieczne zachowania.

Siedemnastolatek ma jeszcze więcej ograniczeń

Od marca 2026 r. prawo jazdy kategorii B można w Polsce uzyskać już w wieku 17 lat. Taki kierowca podlega jednak dodatkowym ograniczeniom.

Przez pierwsze sześć miesięcy od uzyskania uprawnień, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18 lat, musi prowadzić pojazd w obecności doświadczonego kierowcy. Osoba towarzysząca powinna mieć co najmniej 25 lat, posiadać kategorię B od minimum 5 lat, nie mieć w ostatnich pięciu latach zakazu prowadzenia pojazdów i oczywiście sama musi być trzeźwa.

Dodatkowo kierowcy poniżej 18 lat znajdującemu się w okresie próbnym nie wolno bez wymaganej osoby towarzyszącej przewozić innych osób poniżej 18. roku życia. Nie może on także wykonywać transportu drogowego rzeczy ani wozić pasażerów taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.

3 czy 4 września? Skąd rozbieżność?

W wielu artykułach oraz wcześniejszych komunikatach administracji pojawia się data 3 września 2026 r. Wynika ona z harmonogramu wejścia w życie części ustawy nowelizującej.

Później Minister Cyfryzacji wydał jednak komunikat dotyczący uruchomienia w Centralnej Ewidencji Kierowców systemów niezbędnych do obsługi okresu próbnego. Termin wdrożenia tych rozwiązań został wyznaczony na 4 września 2026 r.

Ma to znaczenie, ponieważ przepisy rozdziału dotyczącego okresu próbnego były powiązane właśnie z uruchomieniem odpowiednich rozwiązań technicznych CEK. Dodatkowo w lipcu 2026 r. dodano przepis przejściowy dotyczący osób, które uzyskały kategorię B przed dniem rozpoczęcia stosowania nowych zasad.

Dlatego według stanu prawnego na 24 sierpnia 2026 r. jako datę rozpoczęcia stosowania nowego systemu okresu próbnego należy przyjąć 4 września 2026 r. Taką datę podaje również w nowszych materiałach Policja.

Nowe przepisy mają prosty przekaz: pierwsze lata za kierownicą bez eksperymentów

Można dyskutować, czy absolutne 0,0 jest rozwiązaniem zbyt rygorystycznym, szczególnie wobec możliwości występowania minimalnych, przejściowych wskazań urządzeń pomiarowych. Z punktu widzenia profilaktyki bezpieczeństwa przekaz ustawodawcy jest jednak jednoznaczny.

Początkujący kierowca ma oddzielić prowadzenie samochodu od alkoholu całkowicie.

Nie „jeden drink”. Nie „jedno piwo do obiadu”. Nie próba wyliczania, ile godzin wystarczy, żeby alkohol zniknął z organizmu.

Przez okres próbny obowiązuje zasada 0,0.

W przypadku nowych kierowców konsekwencją ryzykownej decyzji może być już nie tylko mandat czy kilka punktów karnych, ale utrata dopiero co zdobytych uprawnień.

I być może właśnie to jest najważniejsza informacja, która powinna dotrzeć do osób rozpoczynających swoją przygodę za kierownicą.

Stan prawny: 24 sierpnia 2026 r.

Podstawa prawna: ustawa z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1676), z późniejszymi zmianami; ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 982); komunikat Ministra Cyfryzacji z 2 czerwca 2026 r. dotyczący wdrożenia rozwiązań CEK dla okresu próbnego (Dz.U. 2026 poz. 743).