Hipnoterapia jako metoda wsparcia w uzależnieniu od nikotyny


W obszarze leczenia uzależnienia od tytoniu i nikotyny stale poszukuje się różnorodnych podejść terapeutycznych, w tym metod alternatywnych i holistycznych. Jedną z technik budzących zainteresowanie osób próbujących zerwać z nałogiem jest hipnoterapia. Aby ocenić jej rzeczywistą pozycję w świetle medycyny opartej na faktach (EBM), zespół badaczy (Joanne Barnes, Hayden McRobbie, Christine Y Dong, Natalie Walker oraz Jamie Hartmann-Boyce) przeprowadził przegląd systematyczny w ramach Cochrane Database of Systematic Reviews.

Przegląd ten miał na celu zestawienie dostępnych badań i weryfikację, czy hipnoterapia rzeczywiście zwiększa szanse na trwałe zaprzestanie palenia tytoniu w porównaniu z innymi dostępnymi interwencjami lub brakiem takiego wsparcia.

Skuteczność hipnozy w zaprzestawaniu palenia: wnioski z danych naukowych


Z analizy zgromadzonych dowodów wynika, że obecnie brakuje wystarczających danych naukowych, które pozwoliłyby jednoznacznie stwierdzić, czy hipnoterapia przewyższa swoją skutecznością inne formy wsparcia behawioralnego. Nie ma również twardych dowodów na to, że jest ona bardziej pomocna niż rzucanie palenia bez profesjonalnej asysty (unassisted quitting).

Autorzy publikacji zauważają, że jeśli hipnoterapia w ogóle wiąże się z jakąkolwiek korzyścią dla osoby rzucającej palenie, to na podstawie obecnego stanu wiedzy korzyść ta może być określona co najwyżej jako niewielka. Nie można zatem przypisywać tej metodzie wysokiej, udowodnionej efektywności w terapii uzależnienia od nikotyny.

Kwestia bezpieczeństwa i działań niepożądanych


Istotnym aspektem oceny każdej interwencji komplementarnej jest profil jej bezpieczeństwa. W przypadku hipnoterapii stosowanej w celu rzucenia palenia autorzy przeglądu odnotowali bardzo małą liczbę danych dotyczących potencjalnych skutków ubocznych.

Z dostępnych dotychczas informacji nie wynika, aby hipnoterapia wywoływała negatywne działania niepożądane. Mimo to ograniczona ilość materiału badawczego w tym obszarze nie pozwala na wyciągnięcie definitywnych wniosków i wymaga dalszego monitorowania.

Ograniczenia i kontekst badania


Podstawowym ograniczeniem wskazanym przez autorów przeglądu Cochrane jest niska jakość oraz niewystarczająca skala dotychczas opublikowanych badań nad hipnoterapią w rzucaniu palenia. Ze względu na niedostatek rzetelnych danych niemożliwe było sformułowanie kategorycznych wytycznych klinicznych.

Autorzy podkreślają, że do rozstrzygnięcia roli hipnozy w medycynie uzależnień niezbędne jest przeprowadzenie dalszych, zakrojonych na dużą skalę i metodologicznie poprawnych randomizowanych badań kontrolowanych (RCT). Konieczne jest w nich także wdrożenie bardziej kompleksowych i ustrukturyzowanych ocen bezpieczeństwa interwencji.

Co z tego wynika?


Z perspektywy pacjentów oraz specjalistów terapii uzależnień kluczowym wnioskiem jest ostrożność w przypisywaniu hipnoterapii wysokiej skuteczności. Choć technika ta nie wykazuje udokumentowanej szkodliwości, brakuje naukowych dowodów na to, że daje ona lepsze rezultaty niż standardowe, sprawdzone interwencje behawioralne czy samodzielne próby zaprzestania palenia. W świetle medycyny opartej na faktach hipnoterapia nie może być traktowana jako pewna ani wiodąca metoda leczenia uzależnienia od tytoniu.